Grenzen verleggen in China

In april 2019 reisden de ondernemers van de Leergang Grensverleggend Ondernemen naar China. Ze stuitten op een land met een heel ander begrip van de term ‘samenwerken’, een explosieve ontwikkeling en een groot probleem met varkenspest. Conclusie? Op reis in China ontkom je bijna niet aan het verleggen van grenzen.

 

 

De ondernemers in de reisgroep volgen het tweejarige leertraject ‘Grensverleggend Ondernemen’.  In deze leergang staan persoonlijk ondernemerschap, groei, ontwikkeling en bij elkaar in de keuken kijken centraal. Onderdeel van elke leergang is ook een reis naar het buitenland, waar de groep kennismaakt met de karakteristieken van de lokale landbouwsector. Dat geeft een spiegel voor het eigen ondernemen en scherpt de visie en doelen van de deelnemers. China bleek daarvoor een geschikte bestemming, al verliep de tocht niet helemaal zoals op het programma stond.

 

Chinese muren

Een belangrijk onderdeel van de reis was te zien en ervaren hoe de Chinese agrarische sector functioneert. Er bleek echter een ‘Chinese muur’ om veel bedrijven te staan. Dit had gedeeltelijk te maken met de varkenspest, die een groot probleem vormt in China. Het varkenspestvirus is een complex virus, dat steeds muteert. Er is een heel pakket aan maatregelen nodig. In China zijn miljoenen keuterboertjes, die een paar varkens in de achtertuin houden en deze dieren voeren met voedselafval. Varkenspest verspreidt zich dan zeer gemakkelijk. Ook grote bedrijven zijn inmiddels getroffen. China heeft lang hulp geweigerd en is nu veel te laat, de verspreiding zit door het hele land en bovendien in Vietnam, Cambodja en Myanmar. Op dit moment zijn er 200 miljoen minder varkens dan gebruikelijk.

 

            

 

            

 

 

Kennis delen nog moeilijk

De varkenspest leek soms ook echter een ‘excuus’ om de groep niet toe te laten tot productielocaties. Willem Bos constateert: “Ik miste het beeld waar nu werkelijk voedsel geproduceerd wordt voor de bevolking.” Dit had waarschijnlijk ook met een groot cultuurverschil te maken. Chinezen zijn niet gewend aan kennis delen en samenwerken, zeker niet op het niveau dat voor de Nederlandse agrarisch ondernemers gebruikelijk is. Coöperatief denken zit niet in de Chinese cultuur, het is meer ieder voor zich. Dat leerde de groep tijdens een gesprek op Nederlandse ambassade. De onderlinge samenwerking tussen universiteiten, overheid en bedrijfsleven staat nog in de kinderschoenen. Omdat een goede opleiding heel veel geld kost, drukken ouders hun kinderen op het hart dat het om een investering in henzelf gaat. Dat ze hun kennis niet moeten delen. Zo’n cultuur verander je niet zo maar.

 

Niet over één nacht ijs

Daar staat tegenover dat als er eenmaal een samenwerking is, en dat kost veel tijd, de Chinezen betrouwbare partners zijn. Wel moet een buitenlandse investeerder ervoor zorgen dat alles heel precies in contracten is vastgelegd. “We krijgen te veel mensen op de ambassade waarbij dat mis is gegaan. Je hebt een lange adem nodig. Het begint met vertrouwen te kweken en een netwerk opbouwen. Ga niet over één nacht ijs en zorg dat bestellingen vooruit betaald zijn” was een concrete tip voor ondernemers die zaken willen doen in China.

 

          

 

          

 

 

Big Brother en kritisch denken

Wat grote indruk maakte op de deelnemers, was het gevoel van controle door de staat. “Ik heb nog nooit zoveel camera’s gezien” vertelt Jan Willem de Vries. Er zijn nog maar weinig Chinezen die kritisch durven te zijn. Voor ondernemers die graag medewerkers hebben die hun mond open doen is dat soms best lastig. Bijvoorbeeld voor Deng Xoe,  een tomatenteler die in Wageningen studeerde en daarna nog drie jaar in Nederland heeft gewerkt. Nu is hij zelf een tomatenbedrijf in China gestart. Xoe probeert dit te managen naar Nederlands model, maar het vinden en opleiden van geschikt personeel dat kritisch meedenkt en zelf kan signaleren, blijkt nog niet eenvoudig. Van de 100 mensen die hij probeert op te leiden, blijven er 15 over die snappen wat hij wil.

 

Nederland is vooralsnog een land met veel aanzien op het gebied van landbouw en agrarische kennis. Ook Wageningen geniet veel aanzien. Maar dat kan gaan veranderen wanneer men ook in China beter gaat samenwerken. Bijvoorbeeld omdat een groot deel van de Chinese studenten in Wageningen terugkomen. De jongere generatie begint kennis met elkaar uit te wisselen. Sommige deelnemers zien ook wel de voordelen van een centraal geleide economie. Sjaak van den Berg: “Zo’n vijfjarenplan werkt voor de bevolking als geheel niet onaardig. Dat poldermodel wat wij hier voeren zorgt er volgens mij voor dat we onze voorsprong op met name China hard aan het verspelen zijn, er komt toch vaak een compromis uit waar niemand wat mee kan.”

 

Achter de façade

Marijke Vossen: “Ik vond China een heel interessant land. Ik ben nieuwsgierig geworden om meer te zien,  want we zagen vooral de buitenkant. Het meest leerzame? Wat je ziet is niet wat het werkelijk is...”

 

Ben jij ook op zoek naar een unieke ervaring die je scherpt in je eigen ondernemerschap? Lees hier meer over de Leergang Grensverleggend Ondernemen. Een nieuwe groep start begin 2020!

 

Wat doet Movaeres

We zijn al vele jaren op weg in de transitie. Om bij te dragen aan deze transitie hebben we de trajecten F-A-R-M development (voor ondernemers) en S-P-A-R-R development (voor adviseurs) opgezet.

 

Samen in cursusgroepen of persoonlijk aan de keuken- of directietafel werken we er dagelijks aan om (jonge) ondernemers in familiebedrijven de juiste keuzes te laten maken. Keuzes  die passen, die toekomst geven aan het familiebedrijf en meebewegen met de vele maatschappelijke veranderingen. Door ook adviseurs mee te nemen en toe te rusten met andere vragen en een ander instrumentarium, vergroten we de slagkracht en vergroten we de slagkracht en het succes van ondernemers.

>> info@movaeres.nl